Prawa podatnika podczas postępowania podatkowego

Dla większości przedsiębiorców w Polsce kontakty z urzędami skarbowymi wiążą się lub przynajmniej kojarzą z czymś nieprzyjemnym, czego chcieli by uniknąć w przyszłości. Jakie prawa ma podatnik w konfrontacji z urzędem? Warto je poznać aby móc bronić swoich racji, nie narażając się jednocześnie na negatywne konsekwencje.

Poniżej kilka podstawowych zasad:

  1. Forma pisemna – co do zasady sprawy podatkowe załatwia się w formie pisemnej. Oznacza to, że organ podatkowy powinien wszystkie wezwania, powiadomienia, ale także wyniki swoich prac przedstawiać podatnikowi na piśmie. Forma pisemna pozwala z jednej strony utrwalić ustalenia urzędu, z drugiej strony daje podatnikowi możliwość ustosunkowania się do nich również na piśmie, po uprzednim przygotowaniu się do udzielenia odpowiedzi. Należy korzystać z tej formy kontaktu z urzędami, a zasadniczo wystrzegać się kontaktów przez telefon (najczęściej nie pozostaje po nich u podatnika żaden „ślad”),
  2. Zasada udziału stron w postępowaniu – strona ma prawo brać czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie. Oznacza to, że może zgłaszać wnioski dowodowe, wnioski o powołanie biegłych, przeprowadzenia wizji lokalnej lub innych czynności niezbędnych do pełnego wyjaśnienia sprawy. Strona postępowania (podatnik) ma zagwarantowany dostęp do akt sprawy, może się z nimi zapoznać na każdym etapie postępowania (oczywiście po wcześniejszym uzgodnieniu terminu z pracownikiem urzędu), sporządzić kopie lub notatki z akt sprawy. Z drugiej strony organ podatkowy ma obowiązek zawiadomić podatnika (stronę postępowania) o planowanych działaniach, np. takich jak przesłuchaniu świadków, opinii biegłych. Do podstawowych obowiązków organu należy umożliwienie wypowiedzenia się stronie w sprawie będącej przedmiotem postępowania, przed wydaniem decyzji. Podatnik może, ale nie musi z tej możliwości skorzystać.
  3. Zasada prawdy obiektywnej – w trakcie postępowania podatkowego organy podatkowe zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Co do zasady główny ciężar dowodzenia w sprawie spoczywa na organach podatkowych. Niemniej jednak nic nie zwalnia podatnika z obowiązku przedstawienia dowodów, które działają na jego korzyść i dokumentują przyjęte przez niego rozwiązanie. Zasada prawdy obiektywnej nie może być interpretowana jako przerzucenie obowiązku poszukiwania i przedstawiania dowodów wyłącznie na organ podatkowy.
  4. Zasada dwuinstancyjności – dla postępowania podatkowego przewidziane są dwie instancje. Oznacza to, ze podatnik niezadowolony z decyzji wydanej w pierwszej instancji (np. naczelnika urzędu skarbowego) może zwrócić się z odwołaniem do organu wyższej instancji (np. dyrektora izby skarbowej) o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ drugiej instancji ma obowiązek ponownie rozpatrzyć sprawę i ją rozstrzygnąć (najczęściej w formie decyzji). Organ ten nie może ograniczyć się tylko do technicznej kontroli decyzji organu niższej instancji – musi sprawę rozpoznać ponownie, jako niezależny organ, w żaden sposób nie będąc związanym ustaleniami zawartymi w skarżonej decyzji.
  5. Zasada trwałości decyzji – decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji może nastąpić tylko w nielicznych przypadkach określonych ściśle w przepisach prawa podatkowego (Ordynacji podatkowej). Zasada ta ma służyć ochronie praw nabytych przez podatników oraz pewności, że organa podatkowe nie zmienią swojego stanowiska w danej konkretnej sprawie w przyszłości. Sprawy zakończone ostateczną decyzją nie podlegają co do zasady ponownemu postępowaniu.
Fajne, to podziel się!
Ten wpis został opublikowany w kategorii Porady podatkowe i oznaczony tagami , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz